متن پارسی کتاب فرق الشیعه نوبختی (متن کامل)

در این کتاب پس از اشاره به فرقۀ سبائیه که در زمان امام علی ظهور کردند دربارۀ چه گونگی انشعابهای متعدد در اهل تشیع پس از امام حسین و پیدایش فرقه‌های پرشمار شیعی سخن رفته، از فرقۀ سه امامی، از دوازده فرقۀ شیعیان کیسانی، از  سیزده انشعاب در شیعیان امام صادق، از چهار انشعاب در شیعیان امام کاظم، از چندین انشعاب در شیعیان امام رضا، و از اختلافات سیزده فرقه از شیعیان امامی پس از درگذشت امام حسن عسکری بر سر اینکه آیا امام حسن عسکری پسر دارد، و اگر پسر دارد آیا پیش از درگذشتش یا پس از درگذشتش به‌دنیا آمده، یا ندارد  سخن به میان آمده است.

PDF 495 kb

بازخوانی اندیشه‌ی اعتزالی
داستان تقابل تاریخی نواندیشی دینی و اسلام سنتی

چه‌گونگی شکل‌گیری مکتب معتزله توسط نسلهای دوم و سوم ایرانیانِ مسلمان‌شده
بررسی تلاشهای فکری ایرانی‌های مسلمان‌شده برای ارائه‌ی قرائت نوینی از اسلام که با نیازهای تمدنی بشر سازگار باشد
واشکافِ رویاروئی تاریخی تحجر با خردگرائی و نواندیشی دینی در اسلام 
بررسی سهم معتزله در گسترش آزاداندیشی و نواندیشی دینی
معتزله از همان آغاز راهشان برای خودشان مشخص کرده بودند که باید به تعریف مشخصی از خدا و انسان و دولت رسید، و برمبنای این تعریف باید کوشید که اسلام تکلیف‌اندیشِ عربی را به یک دین حقوق‌اندیش و انسان‌گرا تبدیل گردد؛ و برای این هدف بود که بسیاری از باورهای اساسی اسلامی را محتاطانه از صافی خرد عبور می‌دادند و زیرکانه به تأویل و تفسیرِ خردمدارانه ازآنها برمی‌آمدند و می‌کوشیدند که این تأویل و تفسیرها را در جامعه جابیندازند.
کاری‌ترین سلاح مخالفان معتزله برای مقابله با آنها عوام تحریک‌پذیر بودند، که آماده بودند با دریافت فتوا از فقیهِ مخالف معتزله به مساجد و تجمعات معتزله حمله کنند و جو ارعاب به وجود آورند.
چه‌گونگی پیدایش مکتب اشعری و سلطه‌ یافتنش بر اندیشه‌ی اسلامی تا امروز
تلاشی برای شناختِ ریشه‌های تاریخی نواندیشی دینی که اکنون در ایران جریان دارد

PDF 335 kb

فرزندان سبکتگین، زمینه‌سازان حاکمیت ترک در ایران

در این بخش، رخدادهائی که به برافتادن پادشاهی ساماني‌ها انجامید را ازنظر خواهیم گذراند، شاهد افتادن خراسان و بخشهائی از ایران به دست محمود سبکتگین خواهیم بود. جهاد محمود سبکتگین در هندوستان را از نظر خواهیم گذراند. شاهد جنایات محمود و مسعود غزنوی در ایران و نابودسازی کتابخانه‌ها و مرکز فرهنگی و اعدام فرزندانگان ایرانی به دست او خواهیم بود. رواج همجنس‌بازی و غلام‌بارگی در دربار غزنوی را نظاره خواهیم کرد. بي‌لیاقتی مسعود غزنوی در کشورداری را خواهیم دید که سرانجام ترکان سلجوقی را تشویق میکند که ایران را از دست او بگیرند و او را به هندوستان بگریزانند.

بخش نخست PDF

بخش دوم PDF

بسترهای تاریخی اسلامهای متعارض در جامعه‌ی قبایل عربستان 
و زمینه‌های پیدایش مذاهب شیعه، سنی، خوارج و معتزله 

در این نوشتار به چگونگی پیدایش سه مذهب بزرگ شیعه و سنی و خوارج توسط عربهای جهادگر از سه دسته‌بندی بزرگ قبایلی رقیب در عربستان و در پرتو باورهای سنتی قبایلی خودشان پس از فتوحات اسلامی سخن رفته، و اشاره‌ئی هم به مکتب معتزله شده که توسط ایرانی‌های مسلمان‌شده پرداخته شد و همچنین اشاره‌ئی به اسلام پنجمی رفته که اسلام پیرپرست و گنبدپرست ترکی است

روایتهای گوناگون داستان غدیر خم نزد شیعیان امامی

چه گونه الله سبحانه و تعالی و پیامبر عظیم الشأن اسلام امیرالمؤمنین علی را به‌امامت منصوب کردند و از مسلمانان برایش بیعت گرفتند، و چه گونه همۀ اصحاب پیامبر در روز درگذشت پیامبر به امیرالمؤمنین پشت کردند و فرمانهای الله و پیامبر را به زیر پا نهادند و ابوبکر را انتخاب کردند. چرا همۀ اصحاب پیامبر مخالف علی و هوادار ابوبکر بودند؟ در این بخش متن‌های اصلی شیعیان امامی را بازخوانی می‌کنیم.

HTML

جنبش‌های ضد فئودالی روستائیان ایران در اوائل خلافت عباسی 

در این بخش چند جنبش ضد فئودالی روستائی در ایران که در نیمه‌ی دوم قرن دوم و دودهه‌ی نخست قرن سوم هجری به راه افتاد را مورد مطالعه قرار خواهیم داد:
سپیدجامگان پیرو المقنع خراسانی در سغد،
روستائیان ایرانی پیرو مذهب مساوات‌گری خوارج در سیستان و خراسان به رهبری حمزه آذرک سیستانی،
سرخ‌جامگان درست‌دینِ مزدکی آذربیجان و همدان به رهبری بابک خرم‌دین آذربایجانی،
و نهضت استقلال‌طلبانه‌ی روستائیان گیلان و مازندران به رهبری مازیار طبرستانی.

 PDF 360 kb

کند و کاوی گذرا در تاریخ و زبان مردم آذربایجان

با نگاهی به تاریخچه‌ی ورود چماعات ترک به‌درون ایران، جاگیر شدنشان در آذربایجان، و ترك‌زبان شدنِ مردم آذربایجان
از آترپاتیکان تا آذربایجان، آذربایجان در سلطه عرب، خودمختاری آذربایجان در خلافت عباسی، ترکان و توران، و موضوعات دیگر

PDF 335 kb

سابقه‌ی تاریخی اسکان قبایل و عشایر عرب در خوزستان 

PDF 150 kb 

آذری، یا زبان باستانِ آذربایجان ـ نوشته‌ی احمد کسروی

پژوهش ارزشمند شادروان احمد کسروی درباره‌ی زبان بومی مردم آذربایجان پیش از ترک‌زبان شدنشان
متن این کتاب- ظاهرا- توسط باهماد آزادگان برای نشر الکترونیک تهیه شده بوده است
من با اجازی ناگرفته از تهیه‌کنندگان کتاب که نمی‌شناسمشان، به‌خاطر خدمت به تاریخ و فرهنگ ایران زمین، آن‌را  بدون هیچ‌گونه دستکاریی‌ئی در این وبگاه منتشر می‌کنم

PDF 835 kb

متن کامل نامه‌ی جعفر پیشه‌وری و رهبران فرقه‌ی موسوم به دموکرات در آذربایجان، به استالین

پیشه‌وری و سردسته‌های فرقه‌ی تجزیه‌طلبِ موسوم به دموکرات در آذربایجان از استالین درخواست می‌کنند که مخفیانه برایشان اسلحه بفرستد، و به‌او قول می‌دهند که نخواهند گذاشت کارگزاران دولت ایران از این موضوع اطلاع بیابد. آنها به‌استالین هشدار مي‌دهند که اگر دیر بجنبد منافع اتحاد شوروی در ایران به‌خطر خواهد افتاد. به‌او اطلاع می‌دهند که مردم آذربایجان خواهان جدائی از ایران هستند ولی اگر استالین ترجیح بدهد که فعلا از ایران جدا نشوند هم همچنان برای برقرار کردن دولت سوسالیستی در ایران تلاش خواهند کرد تا کل ایران به شوروی وابسته شود.

PDF 170 kb

متن کامل سخن‌رانی دکتر محمد مصدق در مجلس پنجم
در دفاع از قانون اساسی مشروطه و مخالفت با شاه شدن رضاخان نخست‌وزیر

PDF 195 kb

کتاب تاریخ بخارا تألیفِ ابوبکر نرشخی

از متن کتاب تاریخ بخارا
قُتَيبَه ابن مسلم مسجد جامع بنا كرد اندر حصارِ بخارا به‌سالِ 94. مر اهلِ بخارا را فرمود تا هر آدينه در آنجا جمع شدندي، چنانكه هر آدينه منادي فرمودي «هركه به نماز آدينه حاضر شود دو درم بدهم.» و مردمانِ بخارا به اولِ اسلام در نمازْ قرآن به پارسي خواندندي و عربي نتوانستندي آموختن. و چون وقتِ ركوع شدي، مردي بودي كه درپسِ ايشان بانگ زدي «بَكُنيتان كُنيت». و چون سجده خواستندي كردن بانگ كردي «نگونبان كنيت».

مردمان بيكند امان خواستند؛ قُتَيبَه صلح كرد و مال بستد، و ورقاء ابن نصر باهلي را بر ايشان امير كرد، و او روي به‌بخارا آورد. … اندر بيكند مردي بود اورا دو دختر بود باجمال. ورقاء ابن نصر هر دو را بيرون آورد. اين‌مرد گفت: «بيكند شهري بزرگ است؛ چرا از همة‌ شهر دو دختر من مي‌گيري؟» ورقاء جواب نداد. مرد بِجَست و كاردي بزد، ورقاء را به ناف اندرآمد وليكن كاري نيامد و كشته نشد. چون خبر به قُتَيبَه رسيد بازگشت، و هركه در بيكند اهل جنگ بود همه را بكشت؛ و آنچه باقي مانده بود بَرده كرد؛ چنانكه اندر بيكند كس نماند، و بيكند خراب شد. پس بيكند سالهاي بسيار خراب بماند. و اهل بيكند بازارگانان بودند و بيشتر به‌بازرگاني رفته بودند به ولايت بلدة‌ چين و جاي ديگر. و چون بازگشتند فرزندان و زنان و اقرباء خويش را طلب كردند و بخريدند از عرب. و باز بيكند را آبادان كردند.

HTML

گزیده‌ای از متن کتاب رستم التواریخ دربارۀ شاه سلطان حسین صفوی

شامل نمایش شهوترانی خران نر و خران ماده در حضور بانوان حرم شاهی با شرکت شاه سلطان حسین صفوی
و داستانی از تجاوز جنسی یکی از سران قزلباش به یک زن سنی اهل همدان در اصفهان و فتوای شیخ الاسلام در حضور شاه سلطان حسین که تجاوز به زن سنی جائز است، و اشاره ئی به علت شورش مردم افغانستان برضد دولت صفوی 

 PDF 100 kb

متن پارسیِ گزارش قیام بابک خرم دین
از تاریخ طبری، ترجمۀ ابوالقاسم پاینده، جلد سیزدهم

 کلیک راست کنیدو  بارگذاری کنید PDF, One M

درسی از رخدادهای سیاسی صدر اسلام

چه‌گونه شیوۀ حکومتگریِ امیرالمؤمنین عثمان به‌شورش برضدِ او وکشتنِ شدنِ او انجامید و مرحلۀ فتنه آغاز شد؟

HTML

استره و بخت آور / ستاره و بختیار 

وِاُورمَزد و وَهران و بَغ دُخت و مِهر     وِ هَپتون سِپَنتان و گردون سپهر
نِه مُدرایَه خوازم نه ارمن نــه چین     وَشـــا نوشگین باد اَیــــران زِمین

HTML  

PDF 100 kb

رِدّه و ارتداد و محاربه

بررسی تحول و تطور مفهوم رده و ارتداد در تاریخ اسلام از آغاز تا زمان ما، و مصادیق اتهام ارتداد و محاربه با حکومتِ اسلامیِ کنونی

HTML

پوشش اسلامی چیست؟

پوشش اسلمی چه ویژگیهائی دارد؟ پوشیدن پیراهن آستین کوتاه با آستین گشاد برای مردان سنت است و مثل ریش گذاشتن است. آیا چادر برای زنان نیز جزو پوشش اسلامی است؟

HTML

متن رهنمودنامۀ طاهر پوشنگی معروف به ذوالیمینین به پسرش عبدالله دربارۀ کشورداری و ادارۀ امور رعایا و کارگزاران

HTML

در این چمن به نوائی سری رود بر باد     وگرنه ذوقِ سرودن همیشه در سرِ ما است